Turkije

IST02 - 20020107 - ISTANBUL, TURKEY : People cross Galata Bridge to views of snow-covered Rustem Pasa Mosque (front) and Suleymaniye Mosque (rear) in Istanbul on Monday, 07 January 2002. Heavy snowfall and sub-zero temperatures which have paralyzed most of Turkey since last week took four more victims on Monday, bringing the death toll of the harsh winter to at least eleven. EPA PHOTO EPA/KERIM OKTEN Turkse couppoging

Turkije is een jonge staat. Mustafa Kemal Atatürk stichtte in 1923 de republiek en werd de eerste president van Turkije. Het land licht in twee werelddelen: Europa en Azië.

Met een oppervlakte van bijna 780.000 vierkante kilometer is Turkije ongeveer 22 keer groter dan Nederland. Aan het hoofd van het land staat president Recep Tayyip Erdoğan. Zijn partij (AK-partij) haalde op 7 juni 2015 slechts 259 van de 550 zetels. Daardoor kan hij niet voor de vierde maal een kabinet vormen met uitsluitend leden van de AK-partij, maar moet een coalitie gevormd worden.

De republiek is seculier, dat wil zeggen dat er vrijheid van godsdienst is en dat 'kerk' en staat gescheiden zijn. 98% van de Turken is moslim. Turkije telt ca. 78,8 miljoen inwoners. Daarvan behoort ongeveer 30% tot etnische minderheden. De grootste groep (18%) zijn Koerden. Anderen zijn onder andere Arabieren, Grieken, Armeniërs en Bulgaren.

Relatie met Koerden en Armenen

Koerden en Armeniërs kennen een moeilijke geschiedenis in Turkije. Hun bestaan werd lange tijd ontkend. Ze werden gedwongen zich te assimileren (ze moesten alle Turkse 'kenmerken' overnemen, en hun eigen identiteit verliezen).

Uit onvrede richtten Koerden in 1978 de separatistische gewapende groepering de PKK op. Ze streeft naar een onafhankelijke Koerdische staat. Tot 21 maart 2013 pleegde de PKK aanslagen. In 1991 werd het terug toegestaan om de Koerdische taal te spreken. In 2009 werden de rechten van de Koerdische minderheid pas echt verbeterd. Sinds 21 maart 2013 heeft de PKK de wapens neergelegd. Deze wapenstilstand kwam na gesprekken tussen de Turkse regering en
PKK-leider Öcalan. Een definitieve oplossing voor het Koerdische conflict is dichtbij.

Tijdens de eerste wereldoorlog werden in het Ottomaanse rijk (nu Turkije) tussen de 200.000 en anderhalf miljoen Armeniërs vermoord. Turkije heeft deze genocide niet erkend. Dit zorgt voor veel spanningen tussen Turken en Armeniërs.

Relatie met Cyprus

Turkije staat ook op gespannen voet met Cyprus. In 1974 bezette Turkije Noord-Cyprus en riep de onafhankelijkheid van de Turkse Republiek Noord-Cyprus uit. Deze republiek wordt echter niet erkend door de rest van de wereld.

Relatie met Midden-Oosten

Op 20 juli 2015 pleegde de terroristische organisatie IS een aanslag op de Turkse stad Suruç. Dit was de aanleiding om de strijd met IS aan te gaan in Syrië en Irak. Twee dagen later pleegde PKK een aanslag in de stad Ceylanpınar. Daarop bombardeerde Turkije ook de PKK in Noord-Irak. Nu heeft Turkije de NAVO om hulp gevraagd.

Ook in 2016 en 2017 werd Turkije getroffen door aanslagen, vooral in Ankara en Istanbul vielen veel slachtoffers door zelfmoordterroristen.  

Couppoging

Op 15 juli 2016 greep een deel van het Turkse leger tevergeefs naar de macht. Na de mislukte machtsgreep zijn er duizenden militairen, aanklagers en rechters opgepakt. Maar ook duizenden politiemensen ontslagen en twaalf nieuwswebsites uit de lucht gehaald. Het geweld is inmiddels voorbij, maar de politieke onzekerheid blijft.

Referendum

Op 16 april 2017 gaan de Turken naar de stembus voor een referendum over de machtsuitbreiding van president Erdogan. Turkse Nederlanders mogen van 5 tot en met 9 april al hun stem uitbrengen.

Diplomatieke rel Turkije - Nederland

De verhoudingen tussen Nederland en Turkije zijn in het weekend van 11 en 12 maart 2017 op scherp gezet, nadat een Turkse minister naar Nederland wilde komen om campagne te voeren voor het Turkse referendum op 16 april. Ze werd geweigerd, omdat de Nederlandse regering niet wil dat Turkse politici hier campagne kwamen voeren vóór de grondwetswijziging.

Dossier:

Turkije

Laatste wijziging: 18 april 2017
Dossier Thema: Landen en Volken