Stamcellen

epa00769274 This photo released Monday 10 July 2006 by Newcastle University shows an injection of sperm derived from embryonic stem cells into an unfertilised mouse egg. Scientist Karim Nayernia, who worked at the Georg-August University in Goettingen, Germany before moving to Newcastle, has led a team that has successfully created mice from artificial sperm, raising hopes over male infertility treatment. It is the first time that artificial sperm has been used to create living animals.  EPA/NEWCASTLE UNIVERSITY UNITED KINGDOM AND IRELAND OUT NLD-20010810-RIJSWIJK: INFOGRAFIEK STAMCELLEN. ANP INFOGRAFIEK JEROEN LUIZINK ROB TACONIS

Stamceltherapie lijkt een succesvolle behandeling te zijn. De ontwikkelingen gaan razendsnel. Toch zijn er nog veel vragen. Is het ethisch verantwoord? Wat zijn de risico's? Hoe werkt het?

Stamcellen zijn cellen die in allerlei soorten cellen kunnen veranderen. Het zijn een soort 'oercellen'. Er bestaan twee soorten stamcellen: embryonale en adulte. Een embryo bestaat in eerste instantie alleen maar uit (embryonale) stamcellen. De cellen gaan zich pas in een later stadium specialiseren. Ze worden bijvoorbeeld zenuwcellen, hartcellen of niercellen. Het gebruik van embryonale stamcellen is in Nederland geregeld in de Embryowet. Embryo's mogen niet speciaal worden 'gemaakt'. Embryo's die over zijn van vruchtbaarheidsbehandelingen mogen, als de ouders daar toestemming voor geven, wel gebruikt worden. In België mogen embryo's 'gemaakt' worden wanneer er geen alternatieven zijn. In de praktijk wordt echter meestal gewerkt met volwassen of adulte stamcellen. Dat zijn cellen die zich na de geboorte niet of nauwelijks hebben gespecialiseerd. Wellicht zijn er in elk orgaan adulte stamcellen te vinden.

Omdat de stamcellen bij een bepaald orgaan horen, kunnen ze enkel nog uitgroeien tot één van de cellen van dat orgaan. Ze zijn dus minder veelzijdig als embryonale stamcellen. Met stamcellen zou beschadigd weefsel, zoals dat van zenuwen of organen, kunnen worden aangevuld of zelfs genezen. Deze behandeling heet stamceltherapie. Stamceltransplantaties met volwassen stamcellen worden al jaren toegepast. Zo krijgen leukemiepatiënten beenmergstamcellen. Na de chemokuur sterven alle beenmergcellen van de leukemiepatiënt af. Hierdoor heeft de patiënt geen afweersysteem meer. De beenmergstamcellen kunnen zich nog differentiëren tot verschillende soorten bloedcellen en zorgen verder ook voor het herstel van het beenmerg. Stamceltherapie werkt ook bij verschillende bloedziekten zoals sikkelcelanemie. In de toekomst kan stamceltherapie misschien ook een oplossing bieden voor bepaalde andere aandoeningen, zoals ALS, MS of parkinson.

Dossier:

Stamcellen

Laatste wijziging: 12 juni 2018
Dossier Thema: Lichaam en Gezondheid

Gerelateerde dossiers