Spoorwegen

GEEN CAPTION UTRECHT - Wachtende reizigers op Utrecht Centraal. Het treinverkeer rond Utrecht is door een blikseminslag ontregeld. ANP LEX VAN LIESHOUT

De spoorwegen worden in België en Nederland verdeeld in een tak die de spoorweginfrastructuur beheert en een tak die het vervoer regelt.

Nederland

Nederland kreeg op 20 september 1839 de eerste spoorlijn tussen Haarlem en Amsterdam, tot stand gebracht door de in 1837 opgerichte Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM). De Nederlandse Spoorwegen (NS) ontstonden in 1937 als gevolg van de concentratie van verschillende spoorwegmaatschappijen. Het bedrijf werd volledig door de overheid geëxploiteerd en gefinancierd.

In 1995 werd begonnen met de verzelfstandiging van de NS, de overheid wilde niet langer opdraaien voor de hoge exploitatiekosten. Er kwam een scheiding tussen infrastructuur en exploitatie:

- ProRail
ProRail (voorheen RailNed, Railinfrabeheer en Railverkeersleiding) is sinds 1 januari 2003 de nieuwe naam van de organisatie die al vanaf 1995 in opdracht en voor rekening van de overheid de spoorweginfrastructuur beheert.

- NS
NS heeft uitsluitend een rol als personenvervoerder en exploitant van stations. NS vervoert dagelijks meer dan één miljoen reizigers over het drukste spoorwegnet ter wereld. De NS Groep bestaat uit een aantal werkmaatschappijen die zorgen voor reizigersvervoer per trein en de ontwikkeling en exploitatie van knooppunten van (openbaar) vervoer. De NS Groep bestaat uit NS Commercie, NS Reizigers, NedTrain, NS Internationaal, NS Stations, NS Vastgoed, een aantal ondersteunende bedrijven en deelnemingen en tot slot de Concernstaven.

Aanbestedingen

Niet op alle spoorlijnen in Nederland rijden treinen van NS. Op een aantal lijnen in het noorden en oosten van het land wordt het reizigersvervoer verzorgd door andere vervoerders zoals Syntus en NoordNed. De komende jaren zal dit mogelijk in meer regio's het geval zijn, aangezien de overheid ervoor heeft gekozen om het openbaar vervoer in een aantal regio's aan te besteden.

België

Op 5 mei 1835 reed de eerste trein in België, tussen Brussel en Mechelen. Dit was de eerste trein op het Europese vasteland. In 1926 werd de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) opgericht. In 2005 splitste dit zich op in:

- Infrabel
Net als ProRail de beheerder van de spoorweginfrastructuur.

- NMBS
Net als de NS de exploitant van de treinen. Zij zijn - in tegenstelling tot de NS - de enige personenvervoerder in België.

Dossier:

Spoorwegen

Laatste wijziging: 17 oktober 2016
Dossier Thema: Verkeer en Vervoer

Gerelateerde dossiers