Racisme

HILVERSUM - Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) presenteert de Zwarte Piet anno 2014 (L) in het tv-programma Knevel & Van den Brink. Deze piet heeft geen kroeshaar, is bruin in plaats van zwart, heeft minder rode lippen en draagt geen oorringen. Tegenstanders van Zwarte Piet (R) presenteerden een paarse piet met rood haar (M). ANP KIPPA EVERT ELZINGA epa01319548 Members of the far-right paramilitary group 'Hungarian Guard' protest in front of the embassy building of Slovakia against the Benes decrees in Budapest, 19 April 2008, The decrees were issued by President of Czechoslovakia Edvard Benes (1860-1948) between May and October of 1945, while he was in exile. The Benes decrees is a series of post-WWII laws which deprived many ethnic Hungarians and Germans of their nationality, language, home and property.  EPA/ZSOLT SZIGETVARY HUNGARY OUT

Racisme of rassendiscriminatie is het negatief behandelen van groepen mensen op grond van hun uiterlijk of afkomst.

Er zijn twee vormen van racisme:
- Racisme op grond van fysieke kenmerken
Iemand wordt gediscrimineerd of beledigd op basis van hun uiterlijk, zoals huidskleur.
- Cultureel racisme
Iemand wordt gediscrimineerd op basis van hun culturele verschillen, zoals religie. Denk maar aan antisemitisme of anti-islamisme.

Er lijkt een grotere taboe te rusten op racisme op basis van uiterlijk dan op cultureel racisme. Cultureel racisme wordt vaker getolereerd of zelfs als niet-racistisch ervaren. Denk maar aan de Chinezengrap van BN’er Gordon.
Toch is er vaak sprake van onbewust of subtiel racisme. Er worden bijvoorbeeld snel negatieve associaties gemaakt door bepaalde stereotypen. Zo zijn Nederlanders bijvoorbeeld ‘bot’ of Romazigeuners ‘dieven’.

Zwarte Piet

Eind 2013 liep de discussie over het verschijnsel Zwarte Piet hoog op. Volgens de een is Zwarte Piet een racistisch fenomeen, een overblijfsel van de slavernij, volgens de ander is het een wezenlijk onderdeel van de Nederlandse cultuur.

Elke vijf jaar brengt het VN-Comité voor de Uitbanning van Rassendiscriminatie een rapport uit. Voor Nederland verscheen dat rapport eind augustus 2015. Daarin staat dat de Nederlandse regering ervoor moet zorgen dat Zwarte Piet verandert, omdat tradities geen racisme kan rechtvaardigen. Anno 2017 is de discussie nog steeds niet voorbij. 

Bestrijding

Rassendiscriminatie is van alle tijden en is een universeel probleem. In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat dat iedereen dezelfde rechten heeft, ongeacht ras, afkomst, uiterlijk of persoonlijke overtuigingen. Racisme is dus verboden.

Zowel België als Nederland hebben wetten aangenomen om rassendiscriminatie uit te bannen. De Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie (ECRI) evalueert in hoeverre Europese landen racisme bestrijden. Volgens het ECRI is er voor
Nederland en België nog werk aan de winkel.
In België is bescherming tegen racisme niet overal hetzelfde, omdat het zowel federaal als gewestelijk wordt geregeld. Dit moet volgens het ECRI-rapport gelijkgetrokken worden.
In Nederland is racisme op grond van nationaliteit of taal niet strafbaar. Het rapport adviseert dit wel strafbaar te maken.

Dossier:

Racisme

Laatste wijziging: 22 november 2017
Dossier Thema: Mens en Maatschappij