Oekraïne

epa04038069 Protesters burn tires as they clash with riot police during an anti-government protest in downtown Kiev, Ukraine, 23 January 2014. At least two people died of gunshot wounds on 22 January during anti-government protests in Ukraine, prosecutors said. A demonstrator also reportedly fell to his death after being chased by police. The violent protests have been raging in the Ukrainian capital since 19 January.  EPA/ZURAB KURTSIKIDZE epa04117060 Ukrainians attend a meeting for 'Single Ukraine' and marking of the 200rd anniversary of birthday Ukrainian poet Taras Shevchenko who is a symbol of Ukrainian independence in Sevastopol, Crimea, Ukraine, 09 March 2014. The USA and European Union have threatened sanctions against Moscow over the military standoff in the strategic Crimean peninsula, and are urging Russia to pull back its forces in the region and allow in international observers and human rights monitors. Crimea, which has a majority ethnic Russian population, is strategically important to Russia as the home port of its Black Sea Fleet.  EPA/ARTUR SHVARTS

Oekraïne wordt verscheurd door een strijd tussen pro-Westerse en pro-Russische Oekraïners. De strijd wordt steeds grimmiger, nu Rusland Oekraïne binnenviel en de rest van de wereld zich ermee bemoeit.

Oekraïne ligt in Oost-Europa en grenst in het oosten aan Rusland, in het noorden aan Wit-Rusland, in het westen aan Polen, Slovakije, Hongarije, Roemenië en Moldavië en in het zuiden aan de Zwarte Zee, waar het schiereiland Krim ligt. De hoofdstad is Kiev.

Het totale aantal inwoners bedraagt ongeveer 44.573.000. Ca. 78% van de bevolking bestaat uit Oekraïners en 17% zijn Russen. De overige 5% van de inwoners komen uit andere buurlanden, zoals Wit-Rusland, Moldavië.

Geschiedenis

Oekraïne was lange tijd onderdeel van het Russische rijk. Na de val van de laatste Russische tsaar in 1917, werd Oekraïne onafhankelijk. In 1922 werd het land opnieuw ingelijfd bij de Sovjet-Unie.
Na de val van de Sovjet-Unie werd Oekraïne in 1991 opnieuw onafhankelijk.

Sinds de onafhankelijkheid kampt Oekraïne met een strijd tussen pro-Westerse en pro-Russische Oekraïners. Na de presidentsverkiezingen in 2004, die de pro-Russische Janoekovitsj na frauderen won, protesteerden de westersgezinde Oekraïners onder leiding van Julia Tymosjenko. Dit werd de Oranjerevolutie genoemd. Na nieuwe presidentsverkiezingen won de pro-Westerse Joetsjenko.
In 2010 werden nieuwe verkiezingen gehouden. Dit keer won Janoekovitsj. Hij voerde een aantal jaren een neutrale politiek, tussen de EU en Rusland in. De oppositie werd steeds meer verdrukt. Tegenstanders, zoals Tymosjenko, werden gearresteerd.

Opstanden

In november 2013 werd duidelijk dat president Janoekovitsj het associatieverdrag met de Europese Unie niet zou tekenen, om Rusland niet als bondgenoot te verliezen. Dit leidde tot grootschalige protesten van westersgezinde Oekraïners. Deze protesten bleven voortduren en werden steeds bloediger. Tussen 18 en 20 februari 2014 vielen een honderdtal doden en duizenden gewonden. Daarna werd president Janoekovitsj afgezet. Er zouden vervroegde verkiezingen komen en tot die tijd komt er een regering van nationale eenheid. Ook zou de grondwet worden teruggedraaid naar de versie van 2004, waardoor de macht van de president wordt ingeperkt.

Pro-Russische Oekraïners en etnische Russen in het Oosten en op het schiereiland Krim protesteerden tegen de nieuwe regering, die ze niet erkennen. Het schiereiland Krim riep op 11 maart 2014 de onafhankelijkheid uit. Op 16 maart hield de Krim een referendum over een aansluiting bij Rusland. 97% stemde voor. Nu zijn Rusland en de Krim bezig met het realiseren van de aansluiting. De EU en de VS erkennen dit referendum niet en hebben sancties ingesteld. Daarna brak ook onrust uit in het oosten van Oekraïne, met name in en rond de steden Donetsk en Loegansk.

Op 25 mei 2014 werden er nieuwe presidentsverkiezingen gehouden. Die werden gewonnen door de pro-Europese Petro Porosjenko. Hij wil een einde maken aan alle onrust.

In september werd een eerste wapenstilstand gesloten, maar die hield amper een dag stand. Ook een nieuw akkoord hield geen stand. Begin 2015 mislukten nieuwe vredesbesprekingen waardoor het geweld weer verder oplaaide. Frankrijk, Duitsland, Rusland en Oekraïne zijn het nu eens geworden over een staakt-het-vuren, die inging op 15 februari.

Vliegramp MH17

Op 17 juli 2014 is een vliegtuig neergestort in Oost-Oekraïne. Alle 298 passagiers en bemanningleden zijn omgekomen. Het toestel is hoogstwaarschijnlijk neergeschoten door pro-Russische separatisten. Dit zet de oorlog in Oekraïne, en de relatie tussen Rusland en het westen, verder op scherp.

Referendum

Op 6 april 2016 mocht Nederland naar de stembus voor een raadgevend referendum over het associatieverdrag van de EU met Oekraïne. Een overgrote meerderheid heeft 'nee' gezegd.

Dossier:

Oekraïne

Laatste wijziging: 15 juli 2016
Dossier Thema: Landen en Volken

Gerelateerde dossiers