Nanotechnologie

Winnaar Nobelprijs scheikunde NLD-20040715-EINDHOVEN: The multi-purpose cleanroom facilities of Philipsá MiPlaza center for interdisciplinary applied research on microsystems and nanotechnologies at the High Tech Campus EindhovenPhilips Research is based at the High Tech Campus in Eindhoven and concentrates on investigating promising options for innovations, which are turned into new or improved products of the Philips product division. ANP PHOTO/KOEN SUYK NLD-20040715-EINDHOVEN: De multi-purpose cleanroom van Philipsá MiPlaza centrum voor interdisciplinair, toegepast onderzoek aan microsystemen en nanotechnologie, gevestigd op de HighTech Campus EindhovenPhilips Research is gevestigd op de High Tech Campus in Eindhoven en concentreert zich op innovatiemogelijkheden en ontwikkeling voor nieuwe en bestaande Philips producten. ANP FOTO/KOEN SUYK

Nog niet zo lang geleden was nanotechnologie een onbekend begrip. Nu is het onderwerp populair en lezen we regelmatig over spectaculaire toepassingen op velerlei gebied. Wat houdt het eigenlijk precies in?

Het woord Nano komt van het Griekse woord Nanos en betekent "dwerg". Het woord wordt gebruikt om een bepaalde eenheid aan te geven: een miljardste deel. Een nanometer is dus een miljardste deel van een meter. Dit is ongeveer de afmeting van afzonderlijke atomen en cellen. Met behulp van geavanceerde elektronenmicroscopen kunnen deze zichtbaar worden gemaakt.

Door het onderzoeken en manipuleren van deze atomen kunnen nieuwe producten met nieuwe eigenschappen ontwikkeld worden. Een Britse uitvinder heeft bijvoorbeeld een innovatief waterzuiveringssysteem ontwikkeld. Het zuiveringssysteem heeft koolstoffilter met poriën van 15 nanometer houdt alle vuildeeltjes en bacteriën, die minimaal 25 nanometer dik zijn, tegen. Nanotechnologie wordt ook gebruikt om allerlei producten te verbeteren. Zo bestaat nu een stropdas die niet vies kan worden. Ze hebben een laagje nanodeeltjes op de stof gesmeerd. Nu kan het vuil zich niet meer aan de stof vastgrijpen en valt het vuil eraf.

Risico's

Hoewel nanotechnologie veelbelovend klinkt, wordt er ook kritiek geuit. Doordat er zo weinig bekend is over de eventuele nadelige effecten van nanotechnologie zijn er ook terughoudende en negatieve reacties. Nanodeeltjes zouden schadelijk kunnen zijn voor onze gezondheid. Uit wetenschappelijke experimenten blijkt namelijk dat nanodeeltjes veel giftiger kunnen zijn dan grotere deeltjes uit dezelfde stof. Andere wetenschappers schatten het gevaar van nanodeeltjes in als verwaarloosbaar. Er zijn ook ethische vragen bij nanotechnologie. Waar ligt de grens? Kunnen wetenschappers straks zelf leven maken?

Nobelprijs

Hoogleraar Ben Feringa van de Rijksuniversiteit Groningen heeft in 2016 de Nobelprijs voor de Scheikunde toegekend gekregen. Hij kreeg de prijs voor zijn onderzoek naar moleculaire nanomachines.

Dossier:

Nanotechnologie

Laatste wijziging: 4 augustus 2017
Dossier Thema: Wetenschap en Techniek