Klokkenluiders

GEEN CAPTION GEEN CAPTION

Klokkenluiden betekent volgens de Van Dale 'misstanden binnen een organisatie aan het licht brengen door vertrouwelijke informatie in de openbaarheid te brengen'. Als klokkenluiders aan de bel trekken, wordt dat meestal niet in dank afgenomen door het bedrijf of de politiek.

Omdat ze de informatie niet anoniem kunnen lekken, is de positie van klokkenluiders vaak erg kwetsbaar. Ze worden soms gestraft of zelfs ontslagen. Dankzij het internet is het veel eenvoudiger geworden om anoniem misstanden openbaar te maken.

NSA-schandaal

Edward Snowden, een oud-medewerker van de CIA, heeft geheime programma's van de Amerikaanse spionagedienst National Security Agency (NSA) gelekt. Daaruit bleek dat de Amerikaanse regering op grote schaal informatie aftapte. De NSA verzamelde jarenlang gegevens via telefoontaps en spionage van internetverkeer van mensen die nergens van verdacht worden. Bedrijven zoals Microsoft, Google, Facebook en Apple zouden hieraan hebben meegeholpen, maar de bedrijven ontkenden dit.

Wikileaks

Wikileaks is wellicht de bekendste website om geheime informatie te publiceren. De website zorgde voor veel ophef in de media. In 2010 lekte Wikileaks herhaaldelijk geheime Amerikaanse documenten. In april publiceerde de website een video-opname van een helikopteraanval in 2007 op Bagdad. Daarin werd duidelijk dat ook Irakese burgers werden gedood. Eind juli plaatste de website meer dan 92.000 documenten over de oorlog in Afghanistan. Drie maanden later publiceerden ze meer dan 390.000 documenten over de oorlog in Irak. 28 november lekte Wikileaks 250.000 diplomatieke telegrammen (de zogenaamde cables). Sindsdien werden steeds meer cables naar buiten gebracht. Na 'cablegate' verbraken verschillende bedrijven, zoals Amazon.com en Mastercard, hun banden met de website.

De documenten zijn gelekt door de Amerikaanse soldaat Bradley Manning. Op 3 juni 2013 begon zijn proces.

Julian Assange, woordvoerder van Wikileaks, werd op 7 december 2010 aangehouden op verdenking van verkrachting van twee Zweedse meisjes. Wikileaks gaat ervan uit dat het om een lastercampagne gaat en blijft hem steunen. Tien dagen later werd hij op borgtocht vrijgelaten. Sinds juni 2012 verblijft Assange in het Ecuadoriaanse ambassade in Londen.

Nederland

In 2001 werd in Nederland de Commissie Integriteit Overheid (CIO) opgericht om mensen de mogelijkheid te bieden misstanden bij de overheid te melden. Begin 2010 werd door zeven bekende klokkenluiders, onder wie Paul van Buitenen en Harry Timmerman, de Stichting Expertgroep Klokkenluiders opgezet. Zij stellen dat het CIO klokkenluiders te weinig beschermt.

In oktober 2012 werd het Adviespunt Klokkenluiders opgericht, dat klokkenluiders gratis adviseert en steunt.

Panama Papers 

In 2016 kwamen de resultaten naar buiten van een wereldwijd onderzoek naar belastingparadijzen. Het gaat om 11,5 miljoen documenten die gelekt zijn van het Panamese juridische adviesbureau Mossack Fonseca, vandaar de naam van het onderzoek, Panama Papers. Het bureau zou heel wat miljardairs hebben geholpen geld weg te sluizen, zodat het vermogen van de rijken nauwelijks werd belast. Ook enkele Nederlanders zouden zo hun kapitaal flink hebben kunnen vergroten.

Dossier:

Klokkenluiders

Laatste wijziging: 14 juni 2016
Dossier Thema: Mens en Maatschappij

Gerelateerde dossiers