Europese economische crisis

epa02150416 Athenians, wearing white masks, gather outside the Greek Parliament to protest against the government's austerity measures as well as the violence that erupted during the recent demonstrations, in Athens, Greece, 09 May 2010.  EPA/KATERINA MAVRONA HAARLEM - Geld. ANP PHOTO XTRA KOEN SUYK

De schuldencrisis houdt de Europese economie al meer dan vijf jaar in een ijzeren greep. Griekenland, Ierland en Portugal kregen financiële steun. Ook Italië, Cyprus en Spanje hebben het moeilijk.

Eind 2009 onthulde de Griekse minister van financiën dat Griekenland jarenlang valse cijfers over haar begrotingstekort heeft gepresenteerd. Het Griekse begrotingstekort (verschil tussen inkomsten en uitgaven van een staat) en de staatsschuld bleken velen malen groter dan voorgesteld.

Dit nieuws kwam op het moment dat de Europese economie net weer wat opkrabbelde. Sinds eind 2007 verkeert de wereldeconomie in zwaar weer na het ineenstorten van de Amerikaanse huizenmarkt. Amerikaanse banken werden noodgedwongen geprivatiseerd, sommige gingen zelfs failliet. Door de verbondenheid tussen de internationale financiële markten raakten ook banken in Europa en Azië in de problemen.

Reddingsplan EFSF

Nadat duidelijk werd dat Griekenland er financieel beroerd voor staat en als land eigenlijk failliet is, werd een reddingsplan voorbereid. De Europese Unie richtte het tijdelijk noodfonds EFSF (European Financial Stability Facility) op. De EU staat, samen met het IMF, garant voor 1.000 miljard. Griekenland kreeg een eerste lening van 110 miljard. Later kreeg het land een tweede lening van 130 miljard.

Griekenland is trouwens niet het enige land dat er zeer slecht voor staat. Ook Ierland, Portugal, Spanje en Cyprus kregen noodsteun. Ierland kreeg in november 2010 te horen dat ze 85 miljard euro kregen. In mei 2011 kreeg Portugal 78 miljard euro. De Spaanse banken kreeg in november 2012 37 miljard euro. Cyprus kreeg 10 miljard euro.

Reddingsplan ESM

Het EFSF werd eind 2012 vervangen door een permanent noodfonds ESM (European Stability Mechanism). In ruil voor noodsteun, moeten landen op korte termijn hun financiën weer op orde krijgen.

Er werd ook een besluit genomen om een Europese bankenunie op te richten. Er komt een Europees toezichthouder, die moet voorkomen dat banken opnieuw in financiële problemen komen. Gebeurt dat toch, dan worden leningen verstrekt uit het steunfonds die bij de bankenunie hoort.

In december 2013 stopte het steunprogramma voor Ierland. In mei 2014 werd ook de hulp aan Portugal beëindigd. Toen leek het ook beter te gaan met Griekenland. Eind december 2014 namen de zorgen om Griekenland weer toe. Griekenland onderhandelde al weken over nieuwe financiële steun, maar de Europese Unie en het IMF wilden die enkel geven in ruil voor strenge bezuinigingen. In juli 2015 werd een akkoord bereikt.

Protesten

De aanhoudende crisis werd wereldwijd met protesten onthaald. In de Verenigde Staten ontstond half september 2011 de protestbeweging Occupy. Ze protesteren tegen de falende aanpak van de financiële crisis, waar volgens hen 99% van de bevolking de dupe van wordt.

Dossier:

Europese economische crisis

Laatste wijziging: 1 februari 2017
Dossier Thema: Mens en Maatschappij