Biotechnologie

epa02166865 Undated handout photo from the J. Craig Venter Institute in San Diego, California, USA, shows negatively stained transmission electron micrographs of aggregated M. mycoides. Scientists announced on 20 May 2010 that they produced a living cell powered by manmade DNA, a step towards the posibility of constructing artificial life.  EPA/J. CRAIG VENTER INSTITUTE/HO EDITORIAL USE ONLY/NO SALES NLD-20021127-RIJSWIJK: Infografiek klonen van een mens. ANP GRAPHICS/ LUIZINK-TACONIS

In de biotechnologie worden organismen, zoals bacteriën of planten, gebruikt om nieuwe stoffen te ontwikkelen of bestaande stoffen aan te passen.

Dit kan met een heleboel technieken. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen klassieke en moderne biotechnologie.

Klassieke biotechnologie

Bij klassieke biotechnologie worden bestaande organismen gebruikt om bijvoorbeeld voedsel of medicijnen te produceren. Denk maar aan het toevoegen van gist om brood te maken of schimmels in schimmelkaas.

Moderne biotechnologie

In de moderne biotechnologie worden technieken gebruikt die het DNA van een organisme aanpast, zoals synthetische biologie en gentechnologie.

De synthetische biologie houdt zich bezig met het herprogrammeren van cellen en het ontwerpen van nieuwe cellen. Vorig jaar creëerden Amerikaanse wetenschappers de eerste levende kunstmatige cel. De synthetische bacterie JCVI-syn 1.0. Dit was een belangrijke doorbraak voor de synthetische biologie. Toch is er in feite geen echt synthetisch leven ontstaan, omdat er gebruik is gemaakt van bestaand celmateriaal. Alleen het DNA is synthetisch. Het is een belangrijke stap in de richting van het ontwerpen van kunstmatig leven. Een volgende stap is het maken van een hele cel. Momenteel is dit nog niet mogelijk, omdat een cel enorm complex in elkaar zit.

Gentechnologie is het genetisch manipuleren van cellen. Dat wil zeggen dat het DNA wordt gewijzigd. Organismen die genetisch gemanipuleerd zijn, worden GGO's (genetisch gemodificeerd organisme) genoemd. Een bekend voorbeeld is de stier Herman. Hij was de eerste genetisch gemanipuleerde stier ter wereld. In zijn DNA werd een stuk menselijke DNA ingebouwd, waardoor zijn vrouwelijke nakomelingen melk met een menselijk eiwit zouden produceren. Dan zou de melk als babyvoeding gebruikt kunnen worden. Dat is echter nooit gelukt.

Klonen is ook een vorm van biotechnologie. Er wordt een identieke kopie van het organisme geproduceerd. Het schaap Dolly is 's werelds bekendste kloon.

Ethische kwesties

Met biotechnologie kunnen bijvoorbeeld ziekten worden uitgeroeid of nieuwe vormen van brandstof geproduceerd. Maar het kent ook nadelen. De maakbaarheid van het leven staat ter discussie. Is het ethisch verantwoord om DNA aan te passen?

Ongeruste mensen vragen zich ook af wat de risico's zijn van nieuwe of vernieuwde levensvormen. Is genetisch gemanipuleerd voedsel wel veilig? Is het niet schadelijk voor het milieu? En wat met nieuwe biologische wapens?

Dossier:

Biotechnologie

Laatste wijziging: 25 oktober 2016
Dossier Thema: Wetenschap en Techniek

Gerelateerde dossiers